Cận thị học đường không chỉ là câu chuyện trẻ phải đeo kính. Khi nhìn xa không rõ, trẻ có thể khó theo dõi bài trên bảng, nhanh mệt khi học và hình thành những cách nhìn bù trừ như nheo mắt hoặc tiến sát vật cần nhìn. Điều đáng lưu ý là trẻ nhỏ không phải lúc nào cũng biết cách mô tả rằng mình nhìn mờ. Vì vậy, cha mẹ và giáo viên thường là người phát hiện đầu tiên qua những thay đổi rất nhỏ trong hành vi.

Cận thị học đường là gì?

Cận thị là một tật khúc xạ khiến vật ở xa nhìn không rõ trong khi vật ở gần thường dễ nhìn hơn. Ở trẻ em, độ khúc xạ có thể thay đổi theo quá trình phát triển, vì vậy việc đo thị lực và theo dõi định kỳ cần do chuyên gia mắt thực hiện.

Cận thị có liên quan đến nhiều yếu tố, gồm tiền sử gia đình, thời gian làm việc gần kéo dài, ít hoạt động ngoài trời và thói quen sử dụng thiết bị. Không nên quy toàn bộ nguyên nhân cho điện thoại hoặc máy tính; mục tiêu thực tế là cân bằng thời gian nhìn gần, nghỉ mắt, vận động ngoài trời và kiểm tra thị lực đúng lúc.

8 dấu hiệu sớm cha mẹ và giáo viên nên chú ý

Trẻ nheo mắt khi nhìn bảng hoặc nhìn TV; thường xuyên xin đổi chỗ ngồi gần bảng; cầm sách, điện thoại hoặc đồ vật quá sát mặt; dụi mắt và chớp mắt nhiều khi học; than đau đầu hoặc mỏi mắt sau giờ học; nghiêng đầu hay che một mắt để nhìn; dễ mất tập trung với nhiệm vụ cần nhìn xa; kết quả học tập hoặc khả năng theo dõi trên lớp thay đổi không rõ nguyên nhân.

Một dấu hiệu riêng lẻ chưa đủ để kết luận trẻ bị cận. Tuy nhiên, nếu biểu hiện lặp lại, xuất hiện ở cả nhà và trường, hoặc trẻ nói rằng chữ trên bảng bị nhòe, gia đình nên sắp xếp khám mắt toàn diện thay vì chỉ thử kính theo kinh nghiệm.

Những thói quen hỗ trợ bảo vệ thị lực

Khuyến khích trẻ dành thời gian ngoài trời vào ban ngày; bố trí các khoảng nghỉ đều đặn trong lúc đọc sách hoặc dùng thiết bị; giữ khoảng cách phù hợp với sách và màn hình; tránh học trong ánh sáng quá tối hoặc để nguồn sáng gây chói; duy trì tư thế ngồi ổn định; và sử dụng kính đúng đơn nếu đã được kê.

Quy tắc 20-20-20 có thể dùng như một lời nhắc đơn giản: sau khoảng 20 phút nhìn gần, nhìn một vật ở xa khoảng 6 mét trong ít nhất 20 giây. Đây là thói quen nghỉ mắt, không phải phương pháp chữa cận thị.

Khi nào nên đưa trẻ đi khám?

Nên đưa trẻ đi kiểm tra khi có dấu hiệu nhìn mờ, nheo mắt, đau đầu khi học, nhìn đôi, lệch mắt, một mắt nhìn kém hơn, hoặc giáo viên nhận thấy trẻ khó theo dõi bài. Trẻ đã đeo kính vẫn cần tái khám theo lịch của chuyên gia vì đơn kính có thể thay đổi.

Nếu trẻ đột ngột giảm thị lực, đau mắt rõ, đỏ mắt kèm sợ ánh sáng, chấn thương mắt hoặc xuất hiện triệu chứng bất thường nhanh, cần đi khám sớm thay vì chờ đến lịch kiểm tra định kỳ.

Cha mẹ có thể bắt đầu từ hôm nay

Quan sát khoảng cách nhìn của trẻ trong một tuần, trao đổi với giáo viên, thiết lập thời gian nghỉ giữa các phiên học và dành một khung giờ ngoài trời phù hợp. Điều quan trọng nhất là giúp trẻ xem chăm mắt như một phần tự nhiên của nếp sống, không biến việc đeo kính hay đi khám thành điều đáng xấu hổ.

Kết luận

Mùa tựu trường là thời điểm phù hợp để gia đình kiểm tra lại góc học tập, thói quen dùng màn hình và lịch khám mắt của trẻ. Hãy bắt đầu bằng một thay đổi nhỏ, đều đặn và phù hợp với hướng dẫn chuyên môn.

Mùa tựu trường là thời điểm phù hợp để gia đình kiểm tra lại góc học tập, thói quen dùng màn hình và lịch khám mắt của trẻ. Hãy bắt đầu bằng một thay đổi nhỏ, đều đặn và phù hợp với hướng dẫn chuyên môn.